Hugtök

• Forsíða •

• Listamaðurinn • Stærðfræðingurinn • Hugtök •

Hugtök

 

 

 

Ferhyrningur - Marghyrningur með fjögur horn. Til dæmis:

    

 

 

Ferningur - Marghyrningur með fjögur rétt horn og allar hliðar jafnlangar. Til dæmis:

 

 

Fimmhyrningur - Marghyrningur með fimm horn. Til dæmis:

 

Flutningar - Speglun, hliðrun og snúningur eru dæmi um flutninga.

Gleitt horn - Horn sem er á milli 90° og 180°. Til dæmis:

 

Grafík – Orðið grafík er af grískum uppruna og merkir að skrifa eða teikna. Í grafík er unnið á ákveðinn flöt, teiknað, grafið eða skorið er í flötinn, litur settur þar á og honum þrykkt yfir á annan flöt. Helstu aðferðirnar eru trérista, litógrafía, dúkrista, sáldþrykk (silkiprent) og æting ásamt pappaþrykki og límþrykki.

Hliðrun - Hliðrun er flutningur þar sem mynd er færð til án þess að henni sé snúið eða speglað. Allir punktar myndarinnar flytjast um sömu fjarlægð og í sömu stefnu. Til dæmis:

 

   

 

Horn - Horn myndast þegar tvö strik eða tvær línur mætast. Horn geta verið hvöss, rétt eða gleið.

 

Hornrétt - Þegar tvær línur eða tvö strik skerast þannig að hornin þar sem þær skerast eru öll 90°. Til dæmis:

 

Hvasst horn - Horn sem er á milli 0° og 90°. Til dæmis:

 

 Efst á síðu

Jafnarma þríhyrningur - Þríhyrningur með 2 hliðar jafnlangar. Til dæmis:

 

 

Jafnhliða þríhyrningur - Þríhyrningur með allar hliðar jafnlangar og öll horn jafnstór. Til dæmis:

 

Krans - Mynstureining sem er endurtekin í hring.

Lárétt - Það sem liggur eins og sjóndeildarhringurinn (eða frá hægri til vinstri). Til dæmis lárétt strik:

 

Lína - Lína sem hefur hvorki upphaf né enda.

 

Lóðrétt - Það sem liggur eins og band sem heldur lóði hangandi. Til dæmis lóðrétt strik:

 

Marghyrningur - Tvívítt form (flatarmynd) afmarkað af beinum línum. Draga nafn sitt af fjölda horna, t.d. þríhyrningur, ferhyrningur, fimmhyrningur.

Myndskoðun – Ýmsar aðferðir eru til við myndskoðun eða myndgreiningu, t.d. formskoðun, túlkun innihalds, skoðun í samhengi við líf og störf listamannsins.

Mynstur - er byggt upp af ákveðinni mynstureiningu sem er endurtekin aftur og aftur, reglulega eða óreglulega.

 

Mynsturborðar - Mynstureining sem er endurtekin í eina átt (t.d. til hægri eða vinstri).

 

Mynstureining - Grunnmynd sem er speglað, hliðrað eða snúið til að mynda mynstur

 

Óreglulegur marghyrningur - Tvívítt form (flatarmynd) sem hefur hvorki öll horn jafnstór né allar hliðar jafnlangar. Til dæmis:

 

 Efst á síðu

Reglulegur marghyrningur - Tvívítt form (flatarmynd) sem hefur öll horn jafnstór og allar hliðar jafnlangar, t.d. jafnhliða þríhyrningur og ferningur:

 

Rétt horn - Horn sem er 90°.

 

Samhverfur - Þegar mynd lítur eins út eftir að henni hefur verið speglað eða snúið um sjálfa sig, þá er hún samhverf. Speglunarásar eða snúningsmiðjur samhverfra mynda eru í myndunum sjálfum.

 

Samsetningar flutninga - Þegar fleiri en einn flutningur er notaður.

 

Samsíða - Tvær línur eða tvö strik sem liggja í nákvæmlega sömu átt og skerast ekki.

 

Samsvarandi - T.d. þegar þú horfir í spegil, þá speglast andlit þitt og þú sérð auga sem er samsvarandi hægra auga þínu og annað sem er samsvarandi vinstra auga.

 

Snúningur - Snúningur er flutningur þar sem mynd er snúið um punkt. Yfirleitt er snúið rangsælis, nema annað sé tekið fram.

 

Speglun - Speglun er flutningur sem varpar mynd um speglunarás yfir í spegilmynd sína. Spegilmyndin er jafnlangt frá speglunarásnum og upprunalega myndin. Ef lína er dregin á milli tveggja samsvarandi punkta myndarinnar verður sú lína hornrétt á speglunarásinn.

 

Speglunarás - Lína sem er speglað um. Ímyndaðu þér blað skipt til helminga og á annan helminginn er máluð mynd. Á meðan málningin er ennþá blaut er blaðið brotið saman um helmingalínuna og þannig speglast myndin. Helmingalínan er þá speglunarásinn.

 

Strik - Strik sem liggur á milli tveggja endapunkta.

 

Trapisa - Marghyrningur með fjögur horn og að minnsta kosti tvær hliðar samsíða. Til dæmis:

 

 

Tvívídd - Tvær víddir í fleti, þ.e. lengd og breidd. T.d. mynd af stól.

Veggfóðursmynstur - Mynstureining sem endurtekur sig í fleiri en eina átt.

Þríhyrningur - Marghyrningur með þrjú horn.

 

Þrívídd - Þrjár víddir í rými, þ.e. lengd, breidd og hæð. T.d. (alvöru) stóll.

 

Þökun - Að þekja flöt með marghyrningum.

 Efst á síðu

© HildurK og LaufeyE

Þessi vefur var hannaður fyrir og prófaður í Internet Explorer 6 og því best að skoða hann með þeim vafra.